عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )

304

تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )

و فرزند ميرزا جهانشاه ، حسينعلى ( 872 - 873 ه ) در خدمت كردن به حائر و حفظ موقعيّت و جايگاه آن ، هرگز كمتر از ديگران نبوده است و به همين خاطر ، حائر در اين مقطع از قرن نهم هجرى از شكوه و عظمت فوق‌العاده‌اى برخوردار و خزانهء آن ، آكنده از ثروتى بيكران ، اعمّ از هداياى نفيس و فاخر و گران‌بها و كمياب بوده است . اين حقيقت تا حدودى ، از توصيف و تبيين مكرّر شكوه و عظمت حائر ، از سوى ابن بطوطه در سال 727 ه فهميده مىشود كه گفته است : . . . و روضهء مقدسه ، داخل آن قرار دارد و بر روى آن ، مدرسه بزرگى ساخته‌اند و يك سالن بزرگ پذيرايى كه از عموم مراجعين در آن پذيرايى مىشود و بر دَرِ روضه منوّره مراقبان و نگهبانان ايستاده‌اند و هيچ كس بدون اجازه آنان داخل روضه نمىرود . هنگام ورود ، عتبهء شريفه كه از جنس نقره است ، بوسيده مىشود و بر ضريح مطهر ، لوسترهاى طلا و نقره و بر درهاى ورود و خروج ، پرده‌هاى حرير آويخته است . . . البته زيارت كربلا توسط ابن بطوطه ، به قبل از تشكيل دولت جلايريان بازمىگردد ؛ همان كسانى كه در راه تعظيم و گراميداشت مشاهد مشرّفه و بالا بردن شأن و جايگاه آنها به ويژه نسبت به حائر مقدس در دوران سلطان اويس و فرزندانش ، سلطان حسين و سلطان احمد و سپس در روزگار قرايوسف و فرزندان او ، اسكندر و جهانشاه هر چيز نفيس و ارزشمندى را فدا كردند . با اين وجود ، توصيفى كه ابن بطوطه از كربلا در آغاز قرن هشتم هجرى ارائه كرده ، از موقعيت آن در قرن نهم هجرى و روزى كه على بن محمد بن فلّاح بدان دستبرد زده ، به مراتب كوچك‌تر به نظر مىرسد . كربلا بعد از زيارت ابن بطوطه ، به ويژه در دوران سلطان اويس در سال 767 ه تجديد بنا شد و نيز مرجان ، فرماندار بغداد موقوفات زيادى از اموال شخصى خود را - در شهرهاى بغداد ، كربلا ، عين‌التمر و رحاليّه به مسجد جامع و مناره بزرگى كه همان موقع ، براى حائر حسينى